| Nga AZIZE RAMADANI |
Objekti astronomik që përmban veprimtarinë e quajtur jetë në të gjithë universin, dhe strehën e përkohshme të kësaj strukture të paqartë, komplekse të quajtur njeri. Sipas disave, është një histori që fillon para lindjes, sipas disa të tjerëve fillon dhe mbaron këtu, e sipas të tjerëve është historia e jetës pas vdekjes.
Ne të gjithë jemi ndoshta shkrimtarë utilitarë të jetës sonë. Të shkruarit nuk ka të bëjë vetëm me renditjen e rreshtave në një fletë letre. Të paktën nuk supozohet të jetë kështu. Të jetosh është të shkruash. Veprimet tona pastaj bëhen fjalët tona. Këto janë ndoshta fjalët tona më të sinqerta, me të cilat ne identifikohemi me to.
A thua vallë njeriu shkruan derisa jeton, apo jeton duke shkruar?
Pauzat tona në këto lëvizje me shumë gjasa përfaqësojnë jehonë të pasthirrmave tona. Ne zgjohemi me vetëdijen se po largohemi shumë nga vetja. Dhe kur e mbyllim derën një mëngjes ose një ditë, për një moment mund të ndihemi të tërhequr zvarrë në boshllëk.
Të kërkosh veten!
Të gjesh veten!
Të kuptosh veten!
Një shkrimtar pohoi se ai mund t’i kuptonte të gjitha qeniet njerëzore që e kishin kuptuar njeriun brenda vetes. Sigurisht, vetë autori ishte si një lloj rrëfimtari i epokës së vetë. E megjithatë narratori i një epoke tjetër thërret: “Unë jam një person i pavarur”.
Pse do të insistoja në mendimin tim të gjashtë javëve më parë?
Dhe po të ishte, ndoshta do të isha nën zgjedhën e mendimeve të mia.
Historia ka qenë gjithmonë një përpjekje për ne për të kuptuar veten. Në të njëjtën kohë, duket se vërteton ekzistencën e një kërkimi, një dëshirë të tillë, për të kuptuar njerëzimin, ndoshta duke u nisur nga vetja në tërësi, ose ndoshta duke u nisur nga burime të tjera. Shumicën e kohës ne kërkojmë një ‘unë’ tek të tjerët, sigurisht me të tjerët. Ne gjithashtu të tjerët i kërkojmë ose i gjejmë në veprimet tona. Ne bëjmë sikur i kemi gjetur. Këtu hasim një problem parësor: për të pasur vlera, duhet pyetur se cila është më e rëndësishme apo cila do të jetë prioriteti ynë (?)…
Ndërsa jetojmë një jetë sipas asaj që përmendëm, a është e mundur ta njohim veten dhe të arrijmë një virtyt siç është njohja ose kuptimi i njerëzimit si rezultat? Sigurisht, aq sa mund të arrihet në fund të një rrugëtimi të tillë. Apo, përkundrazi, a duhet t’i japim përparësi filozofisë sipas së cilës veten mund ta njohë vetëm kur arrin të kuptohet me njerëzit në këtë botë që po globalizohet?
Ndoshta zgjidhja për t’u marrë me kaq shumë pyetje qëndron në shtrimin e më shumë pyetjeve sesa tek vetë përgjigjet. Gjithashtu, dhe tek fakti se kur do të përmbushen fjalët për të t\i dhënë kuprim kësaj epoke të pasigurisë në të cilën jetojmë.Edhe kjo do të vazhdojë të qëndrojë si një tjetër llojë paqartësie në prehrin tonë.